ÖLÜM KALIM SAVAŞININ YAŞANDIĞI SAKARYA DESTANI( 3 NCÜ GÜN 25 AĞUSTOS 1921)

25 Ağustos gününe gelindiğinde Hayman bölgesinde Mangal Dağı kaybedilmiş, Polatlı batısında bulunan önemli bir engel olarak görülen Sakarya nehri Yunanlılar tarafından geçilmiş ve buradaki hakim tepeler yavaş yavaş düşman eline geçmiştir. Güney kesimde Mangal Dağından sonra sıra TÜRBE TEPE muharebelerine gelinmiştir. Göğüs göğüse kanlı çatışmalarından sonra TÜRBE TEPE, Yunanlıların eline geçti. TÜRBE TEPE’nin elden çıkması asıl savaşların yapılacağı beklenen Türk sol kanadında çok tehlikeli bir boşluk yaratmış ve Türk savunmasının adeta temel direği çökmüştü. Cephe komutanlığı 2 nci ve 3 ncü grup komutanlarına birlikte taarruza geçerek her ne pahasına olursa olsun TÜRBE TEPE’nin ele geçirilmesini emretti. Bir komutan düşününki emrindekilere her ne pahasına olursa olsun diye emir verebiliyordu. Çünkü Türk insanı için Sakarya son şanstı.

Türbe Tepe ile birlikte yoğun çatışmaların yaşandığı diğer bir bölgede Polatlı batısındaki BEYLİKKÖPRÜ Muharebeleridir. Sakarya Meydan Muharebesinde bu gün yaşanan bir kahramanlığı sizlerle paylaşmak istedim. 48. Alay 1 Tabur 1. Bölük Komutanı Yüzbaşı İsmail Naci bey bu gün Beylikköprü’de şehit düşmüştür. Öğretmen olan Şehit torunu Murat Özden bey büyük bir vefa örneği göstererek üç yıl süreyle dedesinin hayatını araştırdı. Bu topraklara defalarca gelip bizlere ulaştığı bilgileri paylaşan Murat beye şükranlarımı sunuyorum. 48. Alayın Sakarya Savaşında yaşadıkları bize o yıllarda bu toprakların ne kadar büyük zorluk ve fedakarlıklarla kazanıldığını göstermektedir.

SAKARYA MEYDAN MUHAREBESİNDE KAHRAMAN 48. ALAY …

48. Alay Sakarya Meydan Muharebelerinde çok önemli görevler üstlenmiş, ancak kahramanlıkları ve hikayesi unutulmuş bir Alayımızdır… 48. Alay 9 Aralık 1920 tarihinde Pontus Rum çetelerine karşı Amasya’da kurulan 10,000 askerden oluşan Nurettin İbrahim Konyar ( Sakallı Nurettin Paşa ) önderliğinde Merkez Ordusu Komutanlığına bağlı çoğunluğunu Çerkezlerin oluşturduğu bir alaydır. Bu Alay balkanlarda çete savaşlarında, daha sonra doğu cephesinde Ermeni isyanlarında ve yerel isyanlarda önemli görevler yapmıştı. Bu Alayın komutanları Kurmay Binbaşı Hasan Tahsin (Beştepe) ve Yüzbaşı İsmail Naci’dir. Mustafa Kemal’in Havza’da görüşmesi sonrası Osman ağa (Topal Osman) önderliğindeki gönüllülerden oluşan 47.Alayın düzenli orduya dönüşmesinde bu birliğin askerlerine eğitim vermişlerdi.

Sakarya Savaşının hazırlıkları olanca hızıyla sürerken Merkez ordusuna bağlı 47. 48. ve 49. Alaylarda Samsun – Amasya – Tokat -Sivas civarındaki yerel isyanları ve Rum Pontus çetelerine karşı amansız bir mücadele veriyordu. Mustafa Kemal, Koçgiri İsyanının çok sert bastırılmasında dolayı TBMM de bazı vekiller tarafından ağır eleştirilen Sakallı Nurettin Paşa’ya Sakarya savaşında görev vermemiş ve bulunduğu yerde kalmasını emretmişti. Buna rağmen Nurettin Paşa’nın emrindeki 47,48 ve 49 Alaylarının hücum taburlarının başarılarını çok iyi bilen Mustafa Kemal bu üç Alayın ısrarla Sakarya cephesine hattına gönderilmesini istedi. Ancak ilk etapta 47. Gönüllü Alayı cepheye yollanır. Diğer iki alayın gelmediğini gören Mustafa Kemal 48. ve 49. Alayları oluşturan Hücum taburlarının süratle gönderilmesini ister .Bu Alayların gelmesiyle ilgili on iki telgraf yazar…Oysaki bu kadar ısrarla çağrılan alayın toplamı 27 subay , 385 neferden oluşmaktadır. Cephe hattında on binlerce asker olmasına rağmen yaklaşık bu üç yüz kişiye verilen önem telgraflarda çok açık görülmektedir. Sonunda 20 Ağustos 1921 de, 48. ve 49. Alay Amasya’dan cephe hattına intikal eder. Mustafa Kemal Paşa cepheye gelen bu birlikleri bizzat ziyaret eder ve görüşür. Mustafa Kemal bu iki Alayın intikalinden dolayı Refet Paşaya teşekkür telgrafı çeker.

Özellikle 48. Alay Yunan saldırılarının yoğun olacağı ve stratejik önemi çok fazla olan Beştepeler – Beylikköprü mevkiinde 12. Grup emrinde Deli Halit Paşa komutasına verilir. 48. Alay bu birliğe bağlı olmasına rağmen çevik ve hücum , baskın özelliklerinden dolayı hep bağımsız hareket edecektir.

23 Ağustos 1921’de muharebelerin başlamasıyla 48. Alay düşman hatlarına baskın niteliğinde akınlar yapmaya başlar. En kuvvetli çarpışmaları 24/ 25 Ağustos günlerinde Beylikköprü tren istasyonu civarında olur. 25 Ağustos günü 48. Alayın 1. hücum taburu Tırnaksız (Sakarya köyü) istkametinden Beyliköprü ye doğru tekrar akınlara başlar. Kendilerinden sayıca üstün Yunan birliklerini ağır kayıplar verirler ancak kendileri de çok kayıp verir. 25 Ağustos 1921 günü 48. Alay Birinci bölük kumandanı Yüzbaşı İsmail Naci Takım kumandanları Üsteğmen Mehmet Halit ve Teğmen Hüseyin Hüsnü başta olmak üzere bölüğün çoğunluğu Beylikköprü (Bebi köyü ) savunmasında şehit düşerler. 48.Alay kahramanlarından Jandarma Kd. Yüzbaşı İsmail Naci ‘nin şehit düştüğü o gün daha sonra TBMM kayıtlarına tarihe not düşercesine şöyle geçecektir. Jandarma Yüzbaşı İsmail Naci aynı zamanda Sakarya savaşında şehit düşen en yüksek rütbeli jandarma subayıdır. Kayıtlarda şu sözlerle yer almaktadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Müdâfa’a-ı Milliyye Vekâleti / Ankara /Muâmelât-ı Zâtıyye – 25/6/338

Türkiye Büyük Millet Meclisi İcrâ Vekilleri Hey’eti Riyâset-i Celîlesine

Mülğâ 48.A. 1.Tb. 1.Bl. Kumandanı olup 25 Ağustos 337 tarihinde Beylik Köprü civârında Sivritepe’de düşmanın her tarafdan cehennemî ateşi altında fedâkârâne harb etmiş ve düşmanın fâik kuvvetleriyle icrâ eylediği taarruzda fevk’el-âde kahramanlık ibrazıyla ihrâz-ı rütbe-i şehâdet eylemiş olan Yüzbaşı Bafra’lı Naci Efendi Bin Hacı Ömer Efendi’nin (443 Jandarma) işbu hıdemât-ı cansiperânesine mebnî ailesine mâ-fevk rütbe üzerinden maaş tahsîsi müteselsil âmirleri tarafından inhâ ve teklîf edilmiş olmağla tasvîb buyurulduğu takdirde melfûf kararnâmenin bi’l-imzâ iâdesine müsâ’ade-i celîleleri ma’rûzdur …Müdâfa’a-ı Milliyye Vekîli “

Savaşın devam eden günlerinde Alayın 2. hücüm taburu da ağır kayıplar verir ve 28 Ağustos 1921 günü 48. Alay ikinci kumandanı Kurmay Binbaşı Hasan Tahsin’in (Beştepe) de şehit olur. 27 subay ve 385 neferden oluşan 48. Alaydan geriye bir elin parmakları kadar ağır yaralı gaziler kalır. Sembolik olarak 48. Alay kumandanlığı görevi yarbay Ali Rıza Beye verilir Sakarya Savaşın bitmesinden bir gün sonra, 14 Eylül 1921 de çok sayı da şehit vererek adeta yok olan 48. Alay, Mustafa Kemal’in emriyle sancağına madalya takılarak lağvedilir ve kalan bir kaç nefer başka birliklere kaydırılır. Unutulmamak ve unutturulmamak dileklerimle ruhları şad olsun….

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir